Onze laatste wildernis

De regering was en is zover nog niet. Haar besluit: Er wordt vooralsnog niet naar gas geboord vanonder de Waddenzee (dec. 1999). Het kabinet heeft het er niet gemakkelijk mee. Intertijd is aan de NAM een eeuwigdurende concessie verleend. Bovendien brengt gaswinning geld in het laadje, ook bij de staat. Voorgoed verbieden kan bovendien een forse schadeclaim opleveren.
De oplossing is derhalve: 'voorlopig niet'. In de tussentijd nog eens verder laten onderzoeken of gaswinning voor 100% zeker geen blijvende schade voor natuur en milieu zal opleveren.

Gasboren, wad verloren

Onder deze titel schreef de Waddenvereniging op 18 november jl. een brief aan de leden, met daarin o.a.: 'Voor de Wadden vereniging is het klip en klaar: boringen zijn onverenigbaar met het zeldzame en kwetsbare karakter van onze laatste wildernis.' Opgesomde nadelen:

• Boringen verstoren de rust voor flora en fauna
• Een ongeluk kan de natuur ernstig beschadigen
• Door bodemdaling zal een voedselte kort voor vogels ontstaan
• Het zakken van de wadbodem zal elders kustafslag veroorzaken
• Er is geen noodzaak om gas te winnen.

In wezen heeft het regeringsbesluit practisch alleen politieke betekenis. In de afgelopen tien jaar is al uitgebreid en voldoende onderzoek gedaan. Hieruit kan worden afgeleid dat, zij het niet voor 100%, er een grote mate van zekerheid is dat natuur en milieu ter plaatse geen blijvende schade zullen ondervinden. De te verwachten schotelvormige bodemdaling zal op het diepste punt 20 à 30 cm. bedragen, een daling die naar verwachting in de loop der tijd weer gecompenseerd zal worden door zandtoevoer via de dagelijkse vloedstroom vanuit de Noordzee.
Daarnaast is in de afgelopen tien jaar de techniek van schuinboren vanaf de vaste wal verder ontwikkeld.
Het �landschap‘ van de Wadden zal daardoor niet blijvend door boortorens worden ontsierd Wat kan verder onderzoek nog opleveren?
Honderd procent zekerheid kan nu eenmaal niet gegeven worden. De enige betekenis die het regeringsbesluit in de richting van de NAM zou kunnen hebben is de ontwikkeling van een techniek om de bodemdaling zelve tegen te gaan. Als buitenstaander zou je dan kunnen denken aan opvulling van de holle ruimten in de poreuze zandsteenlagen daarop 3000 à 4000m diepte wanneer daaraan het aardgas wordt onttrokken.
Wanneer dit zou gebeuren door terugbrengen van CO2, het verbrandingsproduct van fossiele brandstof, ja dan zouden we pas kunnen spreken van: én goed voor de economie, én goed voor het milieu, zoals nu vaak ten onrechte wordt beweerd.

emotioneel bezwaar, óók legitiem

Voorstanders van de gaswinning verwijten de tegenstanders soms dat ze in wezen alleen maar op emotionele gronden tegen zijn. Gesteld dat zulks het geval zou zijn, is dat dan verwerpelijk?
Is het niet zo, dat waar in ons land het één na het ander wordt opgeofferd aan de economische heksenketel (het woord is van Wouter van Dieren in de NRC van 18 november), dat de mens gewoon nog een gebied in zijn omgeving moet weten waar hij niet de hete adem van de multi-nationale ondernemingen in de nek voelt?
Daarom is het goed dat natuur- en milieubeweging en de Tweede Kamer néén blijven zeggen. Bewaar het gas maar voor een eventuele noodsituatie.

Koos de Beus

Naar: Inhoudsopgave archief of Inhoudsopgave 't Kan Anders

Last Updated 17 januari 2000