JSF - Uitstel is nog geen afstel

't Kan Anders
2002 nr. 4

hoofdmenu

inhoudsopgave

archief

over 'tKA

uw reactie

In diverse nummers van Vredeskoerier 't KAN ANDERS is aandacht besteed aan de ontwikkelingen rond de JSF, de 'Joint Strike Fighter'. De afgelopen weken zijn de ontwikkelingen dramatisch geweest en het eind ervan is nog niet in zicht.

Acties, argumenten, resultaten
De campagne 'Geen 7 miljard euro voor de JSF- bommenwerpers' is op talloze momenten en plaatsen gevoerd: tijdens de Paasmars, op aandeelhoudersvergaderingen van betrokken bedrijven, met pickets tijdens de diverse behandelingen in de Kamer en door een papieren en virtuele handtekeningactie. Met name de SP en Akties tegen Kernwapens hebben er hard aan getrokken.

Van onze kant is steeds aangedrongen op een inhoudelijk debat: wat moeten we met de JSF? Kan de vrede niet beter worden bevorderd met andere maatregelen? In de politiek ging het debat echter voornamelijk over de financiële risico's van wel of geen deelname aan de ontwikkeling van het vliegtuig. FNV Bondgenoten dacht alleen aan de werkgelegenheid en trachtte de PvdA over te halen. Een paar Europafans pleitten voor een Europese machine, maar vrijwel iedereen ging voorbij aan de hamvraag: waar is het ding voor nodig?

Tot veler verbazing besloot de Kamer na de val van het kabinet dat het JSF-besluit niet controversieel was en koos de PvdA-fractie tegen de JSF. Misschien heeft het dreigement van de Jonge Socialisten om de PvdA te verlaten invloed op die keuze gehad. Aangezien de christelijke fracties blijkbaar geen dissidenten meer kennen, staakten de stemmen twee maal. Kok zag de verkiezingen aankomen en kwam met een werkelijk Lubberiaanse oplossing: we gaan aan de Amerikanen vragen of de keiharde beslissingsdatum van eind april misschien ook juni kan worden. Dan zijn de verkiezingen geweest en hebben de PvdA en D66 zoveel zetels verloren dat een kamermeerderheid wel voor de JSF zal zijn.

Nieuwe ronde in juni
We zijn er dus nog niet vanaf. Op 4 mei werd bekend dat de VS de regering uitstel heeft gegeven tot 12 juni. De hoop van Kok is blijkbaar dat het komende kabinet - of, als dat er nog niet is, het demissionaire kabinet - met steun van de nieuw samengestelde Kamer de JSF binnenhaalt.
Ondertussen, zo meldt de Haagsche Courant van 4 mei 2002, was de Amerikaanse ambassadeur en een aantal hoge militairen al bezig wijlen Pim Fortuyn over te halen de JSF te omhelzen. Die stelde in zijn boek 'De puinhopen van paars' nog voor om de luchtmacht af te schaffen.
'Defensie' heeft aangeboden 50 van de 800 miljoen euro voor de JSF-ontwikkeling op tafel te leggen (uitstel vervanging houwitsers). Na Fortuyns tragische dood is het slechts gissen hoe zijn politieke erfgenamen met het JSF-dossier zullen omgaan. Op één van hen, de heer Herben, heeft het 'defensie'-aanbod van vijftig miljoen indruk gemaakt. De Haagsche Courant citeert hem: 'Als je de centen hebt, mag je wel een gokje wagen. Want je onderneemt als je meedoet met de bouw van de JSF'. Wij, JSF-bestrijders, zijn in ieder geval niet onder de indruk. In juni volgt er een nieuwe ronde.

Jan Taat