De pacifist en het geëscaleerde Palestijns­Israëlische conflict

't Kan Anders
2002 nr. 6

hoofdmenu

inhoudsopgave

archief

over 'tKA

uw reactie

Het mini-symposium besloot met een forumdiscussie, met achter de tafel (vlnr) Heleen ter Ellen, Ofer Golany en Reinoud Doeschot (Pais). Foto: gva

Op zaterdag 24 augustus hield de vereniging Pais een mini-symposium in het Utrechtse Emmacentrum^*; er waren veertig deelnemers. De eerste inleiding was van Ofer Golany, een Israëlische vredesactivist. In Israël krijgt men al jong voorgeschoteld dat het leger noodzakelijk is om te kunnen leven en derhalve sterk moet zijn. Het leger neemt dan ook een centrale plaats in de samenleving in. Er is dienstplicht, voor jongens drie jaar en voor meisjes twee en daarna moet je tot je 45ste ieder jaar een maand opkomen.

Dienstweigeren is een lange en moeilijke procedure, waarbij je aan intimidatie wordt blootgesteld. Overheidsbanen zijn verder voor je uitgesloten. Vervolgens ga je 35 dagen de gevangenis in, maar zodra is je straftijd beëindigd of je krijgt een nieuwe oproep en de procedure begint opnieuw.

'Grijze weigeraars'
Maar ook psychisch moet je sterk in je schoenen staan want als pacifist wordt je buiten de samenleving geplaatst. Je wordt gezien als lafaard en verrader. Er zijn niet veel principiële weigeraars die daar openlijk voor uitkomen; een veel grotere groep vormen de z.g. 'grijze weigeraars', mensen die een manier zoeken om onder de dienst uit te komen. Ofer houdt dat nu al 16 jaar vol. Gelukkig zijn er organisaties die dienstweigeraars bijstaan met informatie en als dat nodig is met financiële ondersteuning. Yesh Gvul ('er is een grens'), een Israëlische vredesgroep, ondersteunt de familie van dienstweigeraars die in de gevangenis zitten. Andere jongeren die gewetensbezwaren hebben geven aan dat ze geen wapens willen dragen of niet in de bezette gebieden willen dienen. Vroegtijdig kenbaar gemaakt wordt daar meestal rekening mee gehouden. De regering geeft 't liefst zo weinig mogelijk ruchtbaarheid aan dienstweige­raars. Toch groeit de groep die hun geweten volgt. Ofer ziet het als een van zijn taken om jongeren er op te wijzen dat het niet vanzelfsprekend is om in dienst te gaan.

Geweldloos verzet
Heleen ter Ellen, recent nog burgerwaarneemster in Palestina, hield de tweede inleiding (zie 't Kan Anders van - onder meer - mei 2002). Ze was twee maanden in Ramallah en heeft die tijd als uiterst gewelddadig ervaren. Zeer onder de indruk was ze van de manier waarop Palestijnen proberen te overleven. Het hoog houden van de menselijke waardigheid, het leven in ere houden - ondanks de ellende - kunst een plaats in je leven geven, onderwijs blijven volgen, etc.. Voor haar is ook dit geweldloos verzet. Heel moeilijk is het om geweldloos verzet te organiseren. Zo zijn er uitgaansverboden en wordt de telefoon gestoord; door het afsluiten van elektriciteit wordt internet onmogelijk gemaakt, wat eens te meer onderling contact verhindert. Het leven wordt verder door Israëlische militairen ontwricht door oogsten te vernietigen en kinderen te verhinderen naar school te gaan.

Provocateurs
Veel steun hebben de Palestijnen van 'United Civilians for Peace', die waarnemers stuurde en nu vrijwilligers voor een paar weken naar Palestina uitzendt. Door samen met de bevolking mee te werken op het land en door jongeren naar school en universiteit te begeleiden worden kolonisten en militairen er vaak van weerhouden om de Palestijnen in hun bewegingen te hinderen. Heel indrukwekkend vond Heleen de geweldloze demonstraties, die groeiende zijn. Afschuwelijk is het dat Israël provocateurs tussen de demonstranten plaatst om de zaak te laten escaleren.

Heleen en Ofer vinden het heel belangrijk als Palestijnen en Israëliërs contact zoeken met elkaar voor onderling begrip. Ook moeten de Israëliërs beter genformeerd worden over wat zich in de bezette gebieden afspeelt opdat men later niet kan zeggen: 'Wir haben es nicht gewusst'.

De middag werd omlijst met gitaarmuziek en zang van Ofer Golany en fragmenten uit de videofilm 'Promises', over Palestijnse en Israëlische kinderen die zich verzoenen. Het was een zeer interessante middag, voor een te kleine groep mensen.

Tilly de Waal, Hilversum

^* Het Emmacentrum voor Wereld, Vrede en Milieu is gevestigd in een voormalig 'scouting home', Cremerstraat 245-247, Utrecht, 030-2617723/2817481.