De WRI bijeen in Ierland

't Kan Anders
2002 nr. 7

hoofdmenu

inhoudsopgave

archief

over 'tKA

uw reactie

Eens in de drie of vier jaar houdt 'War Resisters' International' (WRI) haar grote internationale conferentie, de 'Triënnale'. Na Brazilië (1994) en Kroatië (1998) was de WRI nu uitgenodigd in Ierland. WRI-penningmeester Bart Horeman was erbij en doet voor dit blad verslag.

De Republiek Ierland heeft nooit dienstplicht gekend. De Britse heer­sers hebben in de Eerste Wereldoorlog wel overwogen de Ieren aan dienstplicht te onderwerpen (om het tekort aan kanonnenvoer op te vullen), maar hebben daar wijselijk van afgezien. Te verwachten was namelijk dat de Ieren zich massaal tegen een dienstplicht van de Britse overheersers zouden gaan verzetten. Ierland was in de roes van de onafhankelijkheid, die in 1920 gerealiseerd werd. Niettemin wisten de Britten vele Ierse jongens te ronselen om vrijwillig dienst te nemen. Ierland heeft daarom geen dienstweigerbeweging gekend en (dus) ook geen grote WRIafdeling.

Rob Fairmichael, van het Ierse netwerk van trainers in geweldloosheid (INNATE), had dus nogal wat beloofd toen hij aanbood de Triënnale in Ierland te organiseren. Maar gesteund door vrijwilligers van 'Service Civile Internationale' (SCI) en een onlangs opgerichte groep 'Muzikanten tegen oorlog' lukte het om voor het thema 'Verhalen en strategieën' zo'n 160 vredesmensen uit de hele wereld naar Dublin te trekken. Het hadden er veel meer moeten zijn, maar 'Fort Europa' werkte tegen en liet ruim honderd mensen van buiten Europa niet toe. Sommige Afrikanen kregen zelfs geen visum omdat ze nog nooit eerder naar Europa hadden gereisd!

Verhalen waren er vele. Elke ochtend werd een van de deelnemers uitgenodigd te vertellen hoe hij/zij op het pad van de vredesbewe­ging was gekomen. Zoals Siva, die de onderdrukking van Tamils in Sri Lanka beu was en een geweer opnam, maar al snel ontdekte dat hij nooit zou kunnen schieten. En Ariël, die wel vond dat Israël een leger nodig heeft om zich te verdedigen, maar weigert deel te nemen in een leger dat de Palestijnen onderdrukt. Ierse verhalen kregen we ook te horen, uiteraard begeleid door muziek. Vrijwel elke avond was er life muziek, waarin onder andere de zinloosheid van het geweld in NoordIerland bezongen werd. Een lokale theatergroep bracht voor ons een levensechte voorstelling over 'Bloody Sunday'.

Verzoeningscentrum
Het verhaal van het Verzoe­nings­centrum in Glencree maakte wellicht de meeste indruk op de aanwezigen. Dit centrum werkt al jaren met een programma om slachtoffers - veelal nabestaanden van de beruchte IRA-bomaanslag aldaar - samen te brengen en te begeleiden. De bedoeling is hen te leren met het verleden om te gaan. Op verzoek van slachtoffers probeert men ook een dialoog met geweldsplegers op te zetten. Hieruit is een programma voor exstrijders ontstaan. Grootste obstakel hierbij is dat mensen van de 'veiligheids­diensten' niet mogen meedoen omdat de Britse regering bang is dat er voor hen belastende feiten boven tafel kunnen komen. Er is ook een programma om politici bijeen te brengen om elkaar beter te leren kennen. Alle politieke partijen op het Ierse eiland werken daaraan mee.

Aan strategieën ontbrak het een beetje. Vijf themagroepen, die elke dag ruim twee uur bijeen kwamen, dienden ervoor op een bepaald onderwerp diep in te gaan en nieuwe strategieën te bespreken. Maar ik betwijfel of er veel uitgekomen is. In de groep over dienstweigeren en antimilitarisme kwamen we niet veel verder dan de constatering dat de situaties per land moeilijk te vergelijken zijn. Meestal weten we te weinig van een ander land om iets zinnigs te zeggen over de daar te volgen strategieën. Het kostte zelfs moeite om tot overeenstemming te komen over afschaffing van de militaire dienstplicht in alle staten. Een mooie conclusie in een land waar de dienstplicht nooit bestaan heeft!

Bart Horeman