Naar: Inhoudsopgave archief of Inhoudsopgave 't Kan Anders
In 1997 presenteerden Nederland en Rusland samen een plan bij de Verenigde Naties om
de Haagse Vredesconferentie van een eeuw geleden op een zinvolle wijze te herdenken en
er op voort te bouwen. Het plan werd aanvaard, evenals het voorstel van de winnaars van
de Nobelprijs voor de Vrede om de eerste tien jaren van de komende eeuw uit te roepen tot
Decennium voor een Cultuur van Geweldloosheid. Dat deze twee thema's elkaar aanvullen
en versterken is duidelijk.
Een groep deskundigen maakte een ontwerp voor de Agenda voor Vrede en Gerechtigheid en in 1998 stond dit ontwerp wereldwijd ter discussie, ook via Internet, zodat velen erbij betrokken werden. Op basis van deze discussie werd de Agenda herschreven. In mei dit jaar, tijdens de Hague Appeal for Peace, is de Agenda geamendeerd en aangevuld. Deze internationale conferentie van 700 niet-gouvernementele organisaties, telde zo'n 10.000 deelnemers uit 100 landen en werd door mensen die erbij waren omschreven als indrukwekkend. Opmerkelijk was, dat zowel pers als TV er weinig aandacht aan besteed hebben. Een enkel bericht over de aanwezigheid van Kofi Annan, bisschop Tutu of Wim Kok, daar bleef het bij. Voor de inhoudelijke discussies en de resultaten was de aandacht gering.
Intussen heeft een groep deskundigen de voorstellen getoetst aan geldig internationaal recht en
aan algemeen erkende ethische normen zoals die zijn neergelegd in de Verklaring van de
Rechten van de Mens. De definitieve Agenda zal worden behandeld tijdens de 54-ste
Algemene Vergadering van de Verenigde Naties en zal het basisdocument worden voor het
Decennium voor een Cultuur van Geweldloosheid. Richtsnoer bij dit alles is het leveren van
een gezamenlijke inspanning om de 'wet van de macht' te vervangen door de 'macht van de
wet'.
Uiteraard zijn er nogal wat sceptici die weinig vertrouwen hebben in mooie woorden een
goede voornemens. Maar wat is het alternatief? Moet de wereld zich dan maar overgeven aan
onmacht, wanhoop en barbarij? Er is ook een eind gekomen aan de slavernij en aan de
apartheid. Toch was dit voor velen lange tijd ondenkbaar en zelfs ongewenst. Waarom zouden
we de oorlog dan niet kunnen afschaffen? En hebben Gandhi, Luther King en Mandela geen
bergen verzet langs het pad van de geweldloosheid? Er is dus geen enkele reden om bij de
pakken te gaan neerzitten. Het geweld van de oorlog van Vietnam tot Kosovo heeft weinig
positiefs opgeleverd. Voor het nog veel voorkomende geloof in geweld bestaan dan ook
nauwelijks gegronde redenen.
Het is ondoenlijk om in een artikeltje volledig verslag te doen van alles wat de HAP heeft
opgeleverd. Uit de meer dan 50 behandelde thema's beperk ik me daarom tot het onderwerp:
Een opvoeding gericht op vrede, mensenrechten en democratie.
In verband met de strijd tegen de geweldscultuur, waar onze maatschappij mee doordrenkt is, dient de komende generatie een radicaal andere opvoeding te krijgen. Een opvoeding die oorlog niet verheerlijkt maar zich richt op vrede, geweldloosheid en internationale samenwerking. Hague Appeal for Peace wil een wereldomspannende campagne beginnen voor het bijbrengen van vaardigheden zoals het bemiddelen bij en het beheersen van conflicten, het bereiken van overeenstemming in overlegsituaties en het op een geweldloze manier tot stand brengen van maatschappelijke veranderingen. Het doel van deze campagne is:
- het invoeren van vredesonderwijs op alle niveau's van onderwijs.
- het nemen van initiatieven voor vredesopvoeding door plaatselijke en landelijke onderwijsinstanties.
- binnen het kader van ontwikkelingshulp vredesonderwijs een vaste plaats te geven bij de
opleiding van leraren en de leermiddelenvoorziening daar bij aan te passen.
Een werkgroep van jongeren uit verschillende delegaties heeft dit aangevuld met:
- het toegankelijk maken van alles wat met vredesopvoeding samenhangt voor initiatieven
buiten schoolverband.
Ook spreken de jongeren zich uit voor initiatieven van en toezicht door Unesco. Tijdens de slotbijeenkomst overhandigden jongeren uit Kosovo en Servië aan Kofi Annan de 'Tien basisprincipes voor een rechtvaardige wereldorde', zoals die door de HAP waren vastgesteld:
1. Ieder parlement wordt gevraagd een verklaring aan te nemen waarin het de regering verboden wordt zich in de oorlog te begeven.
2. Alle staten dienen de rechtskracht van het Internationale Hof van Justitie zonder voorbehoud te aanvaarden.
3. Elke regering dient het 'Landmijnenverdrag' te ondertekenen en na de komen.
4. Alle staten dienen hun gezag te integreren tot een deelgenootschap van regeringen, internationale organisaties en de burgermaatschappij tot wat wel de Nieuwe Diplomatie wordt genoemd.
5. De wereld mag niet toekijken bij humanitaire crises. Geweld mag echter alleen gebruikt worden onder gezag van de Verenigde Naties en pas dan als alle diplomatieke middelen zijn uitgeput.
6. Onderhandelingen over de uitbanning van atoomwapens moeten onmiddellijk beginnen.
7. De handel in kleine wapens moet drastisch worden ingekrompen.
8. Economische rechten moeten even serieus genomen worden als burgerrechten.
9. Vredesopvoeding moet verplicht worden op iedere school.
10. Een wereld-actieplan tot voorkoming van oorlog moet de basis gaan vormen voor een
vreedzame wereld.
We wachten met spanning op wat de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties dit
najaar met de aanbevelingen van de HAP gaat doen.
Wim Hams
Naar: Inhoudsopgave archief of Inhoudsopgave 't Kan Anders
Last Updated 20 augustus 1999